Varak 11a
Alt yüzeyi Ay feleğinin dış bükey yüzüne değer. Dönüşü batıdan doğuyadır; devrini bir yılda tamamlar.
Ay feleğinin dış merkezli bir feleği olduğu gibi Utarid'in de dış merkezli bir feleği vardır; ona müdîr derler. Müdîr için de dış merkezli bir felek ayrılır(?); ona ikinci dış merkezli felek (hâricü'l-merkezi's-sânî) derler.*1
Utarid dediğimiz gezegen tedvîr feleğindedir. Buradan anlaşılır ki Utarid'in iki evci vardır: biri külli felekte, biri müdîrde. Aynı şekilde iki hazîzi de vardır.*2
Utarid'in üst yüzeyi ile alt yüzeyi arası üç yüz seksen bin dört yüz seksen iki mildir. Rasat sahibi bunu Batlamyus'un görüşü üzerine geometrik kanıtlarla çıkardı. Allah en iyisini bilir.*2*3
İşte bu onun suretidir.*3
Utarid feleğin münafığıdır: uğurlu (yıldız) ile uğurlu, uğursuz ile uğursuz olur.
Utarid'in cirmi, yerin yirmi iki parçasından bir parçası kadardır. Her burçta yirmi yedi gün durur.*4
Geri gidişi ve doğru gidişi çoktur; Güneş'in çevresinde dolaşır.
Müneccimler der ki: Utarid uğursuzluktan uzak ve iyi durumda olursa, sahibinin zekâsı, anlayışı ve ince ilimlere vukufu artar; yazı ve hesap gibi. Eğer Utarid uğursuzluk içinde olursa…
devamı — vr. 11b…sahibinin hilesi, düzenbazlığı ve aldatıcılığı artar. Allah en iyisini…* İnsan onayı gerekli · 4
- *1satır 3
ایریلورdiğer okumalar:ویریلور,اكریلورBELİRSİZ. Harfler ا-ی-ر-ی-ل-و-ر gibi okunuyor; ilk harf açıkça elif, ikinci dişin altında tek nokta. 'ayrılur' (ayrılır, tahsis edilir) okundu; 'verilür' için ilk harfin و olması, 'eğrilür' için ك olması gerekir, ikisi de görünmüyor. Anlam: müdîr için de dış merkezli bir felek konur. İnsan teyidi gerekli; çeviride (?) ile. - *2satır 5
فلك كليهBELİRSİZ (terim). Okuma net ('felek-i külliye'), ama iki evcden birinin yeri olarak bu terimin hangi feleği kastettiği (mümessel mi, hâmil mi) belli değil. Kazvînî'nin Arapça aslıyla karşılaştırılmalı; çeviride 'külli felek' harfiyen bırakıldı. - *3satır 7
صاحب رصد بطلموس رأيی اوذرينهdiğer okumalar:صاحب رصد بطلموسBELİRSİZ (sözdizimi). Altın durak 'اوذرينه'den sonra; 'sâhib-i rasad' (rasat sahibi) özne olarak okundu: rasatçı bunu Batlamyus'un görüşüne göre geometrik kanıtlarla çıkardı. 'Sâhib-i rasad Batlamyus' (rasat sahibi Batlamyus) da mümkün, ama 'رأيی' (görüşü) iyelik eki bunu zorlaştırıyor. İnsan bakmalı. - *4satır 9
يكرمی يدی كونBELİRSİZ (içerik). Okuma net: 'her burcda yigirmi yedi gün turur'. Utarid'in ortalama hareketi Güneş'inkine eşit (burç başına ~30 gün) ve L1 'bir senede devr eder' diyor; 27 gün bununla tam uyuşmuyor. Kaynakta da böyle mi, insan bakmalı. Diplomatik bırakıldı.
Çözülmüş ya da onaylanmış · 7
- çözüldüsatır 1
مشرقدرdiğer okumalar:مشرقه‌درÇÖZÜLDÜ. 'mağribden maşrıkdır': ق doğrudan د'ye bağlanıyor, arada ه yok. Yönelme eki yazılmamış; anlam (batıdan doğuya) açık. Diplomatik olarak yazıldığı gibi bırakıldı. - çözüldüsatır 1
دورآنیdiğer okumalar:دوری آنیÇÖZÜLDÜ. Elif üzerinde medde benzeri çizgi var; tek kelime 'devrânı' (dönüşü) olarak okundu, cümle (dönüşü batıdan doğuyadır) bunu istiyor. Medde müstensihin süs alışkanlığı. - çözüldüsatır 3
مديرdiğer okumalar:مدبرÇÖZÜLDÜ. L3 ve L5'te ikinci diş altında tek nokta görünüyor (مدبر gibi). Ancak Arap astronomisinde Utarid'in ikinci dış merkezli feleğinin adı 'el-müdîr'dir ve metin 'aña müdîr derler' diye terim tanıtıyor; 'müdîr' okundu. - çözüldüsatır 6
اوچيوز سكسان بيك ودورتيوز سكسان ايكیÇÖZÜLDÜ. Sayı harf harf net: 380.482 mil (Utarid feleğinin kalınlığı). Kaynakla karşılaştırılmadı ama okuma sorunu yok. - çözüldüsatır 8
منافقÇÖZÜLDÜ. ق'nun noktaları seçilmiyor (منافو gibi). 'münâfık-ı felek' okundu; hemen ardından gelen 'uğurlu ile uğurlu, uğursuz ile uğursuz olur' açıklaması, Utarid'in birlikte olduğu gezegenin tabiatını alması anlamındaki bilinen lakabı doğruluyor. - çözüldüsatır 9
طوررdiğer okumalar:طوردرÇÖZÜLDÜ. Son harfler ر-ر gibi; 'turur' (durur) okundu. Arada د olsa da anlam değişmez. - çözüldüsatır 10
منجمون ايدر كیdiğer okumalar:منجمون ايدرلر كهÇÖZÜLDÜ. Son kelime sıkışık; ك ve iki nokta seçiliyor, 'كی' okundu ('eydür ki' = der ki). 'منجمون' kırmızı üst çizgiyle işaretli. Arkasından müneccimlerin sözü geliyor (L11-12), anlam açık.