Folio 11a
Its lower surface touches the convex surface of the Moon's sphere. Its revolution is from west to east, and it completes its circuit in one year.
Just as the Moon's sphere has an eccentric sphere, Mercury too has an eccentric sphere, which they call the mudir. For the mudir in turn an eccentric sphere is set apart(?), which they call the second eccentric (al-kharij al-markaz al-thani).*1
The planet called Mercury lies in the epicycle sphere. From this it is clear that Mercury has two apogees, one in the universal sphere and one in the mudir; likewise it has two perigees.*2
Between Mercury's upper and lower surfaces there are three hundred and eighty thousand four hundred and eighty-two miles. The master of observation derived this by geometrical proofs, following the view of Ptolemy. God knows best.*2*3
And this is its picture.*3
Mercury is the hypocrite of the heavens: with a fortunate planet it is fortunate, with an unfortunate one unfortunate.
Mercury's body is one twenty-second part of the Earth. It stays twenty-seven days in each sign.*4
It often goes retrograde and direct, and moves about the Sun.
The astrologers say: if Mercury is free of misfortune and in a good state, the intelligence and acumen of the person it governs, and his grasp of the subtle sciences, increase, such as writing and arithmetic. If Mercury is in misfortune…
continues on fol. 11b…the cunning, trickery and deceit of the person it…* Needs human approval · 4
- *1line 3
ایریلورother readings:ویریلور,اكریلورBELİRSİZ. Harfler ا-ی-ر-ی-ل-و-ر gibi okunuyor; ilk harf açıkça elif, ikinci dişin altında tek nokta. 'ayrılur' (ayrılır, tahsis edilir) okundu; 'verilür' için ilk harfin و olması, 'eğrilür' için ك olması gerekir, ikisi de görünmüyor. Anlam: müdîr için de dış merkezli bir felek konur. İnsan teyidi gerekli; çeviride (?) ile. - *2line 5
فلك كليهBELİRSİZ (terim). Okuma net ('felek-i külliye'), ama iki evcden birinin yeri olarak bu terimin hangi feleği kastettiği (mümessel mi, hâmil mi) belli değil. Kazvînî'nin Arapça aslıyla karşılaştırılmalı; çeviride 'külli felek' harfiyen bırakıldı. - *3line 7
صاحب رصد بطلموس رأيی اوذرينهother readings:صاحب رصد بطلموسBELİRSİZ (sözdizimi). Altın durak 'اوذرينه'den sonra; 'sâhib-i rasad' (rasat sahibi) özne olarak okundu: rasatçı bunu Batlamyus'un görüşüne göre geometrik kanıtlarla çıkardı. 'Sâhib-i rasad Batlamyus' (rasat sahibi Batlamyus) da mümkün, ama 'رأيی' (görüşü) iyelik eki bunu zorlaştırıyor. İnsan bakmalı. - *4line 9
يكرمی يدی كونBELİRSİZ (içerik). Okuma net: 'her burcda yigirmi yedi gün turur'. Utarid'in ortalama hareketi Güneş'inkine eşit (burç başına ~30 gün) ve L1 'bir senede devr eder' diyor; 27 gün bununla tam uyuşmuyor. Kaynakta da böyle mi, insan bakmalı. Diplomatik bırakıldı.
Resolved or approved · 7
- resolvedline 1
مشرقدرother readings:مشرقه‌درÇÖZÜLDÜ. 'mağribden maşrıkdır': ق doğrudan د'ye bağlanıyor, arada ه yok. Yönelme eki yazılmamış; anlam (batıdan doğuya) açık. Diplomatik olarak yazıldığı gibi bırakıldı. - resolvedline 1
دورآنیother readings:دوری آنیÇÖZÜLDÜ. Elif üzerinde medde benzeri çizgi var; tek kelime 'devrânı' (dönüşü) olarak okundu, cümle (dönüşü batıdan doğuyadır) bunu istiyor. Medde müstensihin süs alışkanlığı. - resolvedline 3
مديرother readings:مدبرÇÖZÜLDÜ. L3 ve L5'te ikinci diş altında tek nokta görünüyor (مدبر gibi). Ancak Arap astronomisinde Utarid'in ikinci dış merkezli feleğinin adı 'el-müdîr'dir ve metin 'aña müdîr derler' diye terim tanıtıyor; 'müdîr' okundu. - resolvedline 6
اوچيوز سكسان بيك ودورتيوز سكسان ايكیÇÖZÜLDÜ. Sayı harf harf net: 380.482 mil (Utarid feleğinin kalınlığı). Kaynakla karşılaştırılmadı ama okuma sorunu yok. - resolvedline 8
منافقÇÖZÜLDÜ. ق'nun noktaları seçilmiyor (منافو gibi). 'münâfık-ı felek' okundu; hemen ardından gelen 'uğurlu ile uğurlu, uğursuz ile uğursuz olur' açıklaması, Utarid'in birlikte olduğu gezegenin tabiatını alması anlamındaki bilinen lakabı doğruluyor. - resolvedline 9
طوررother readings:طوردرÇÖZÜLDÜ. Son harfler ر-ر gibi; 'turur' (durur) okundu. Arada د olsa da anlam değişmez. - resolvedline 10
منجمون ايدر كیother readings:منجمون ايدرلر كهÇÖZÜLDÜ. Son kelime sıkışık; ك ve iki nokta seçiliyor, 'كی' okundu ('eydür ki' = der ki). 'منجمون' kırmızı üst çizgiyle işaretli. Arkasından müneccimlerin sözü geliyor (L11-12), anlam açık.